Testy w kierunku pasożytów układu pokarmowego - NOWOŚĆ!

Pasożyty – pakiet 1
Pasożyty – pakiet 2
Pasożyty – pakiet 3
Pasożyty – lamblie

Choroba pasożytnicza nie dotyczy tylko dzieci lub osób nie dbających o higienę, może nią być dotknięty każdy człowiek. Ograniczenia dotychczasowej diagnostyki chorób pasożytniczych oraz częsty brak objawów wczesnej infekcji mogą być przyczyną trudności w postawieniu właściwej diagnozy.

Dotychczasowa diagnostyka opiera się na metodach bezpośrednich – wykryciu pasożyta lub jego jaj pod mikroskopem – oraz rzadziej na metodach pośrednich (np. lamblie zwykle wykrywa się metodą immunofluorescencji bezpośredniej – DFA). Wymagane jest kilkukrotne powtórzenie badania (np. 3 razy w odstępach kilku dni), które zwiększa czułość prowadzonej diagnostyki.

Jedna z metod diagnostycznych polega na przygotowaniu bezpośredniego preparatu mikroskopowego – poszukuje się np. trofozoitów i cyst pierwotniaków jelitowych lub zakłada się w laboratorium hodowle – dlatego próbki muszą być przesłane natychmiast po pobraniu (w ciągu 15 min), bez schłodzenia, szczególnie jeśli podejrzewa się zarażenie pasożytami wrażliwymi na zmianę temperatury (lamblie).

Ograniczenia dotychczasowej diagnostyki chorób pasożytniczych:

– obarczone wysokim ryzykiem otrzymania wyniku fałszywie negatywnego:

  • w badanej próbce nie znajdują się akurat fragmenty pasożyta lub jego jaja
  • „okienko serologiczne” w przypadku badań immunologicznych (brak przeciwciał ze względu na wczesną fazę zakażenia)

– ryzyko wyników fałszywie dodatnich

  • pomylenie jaj np. glisty z pyłkami roślinnymi w obrazie mikroskopowym
  • przeciwciała są obecne we krwi nawet kilka lat mimo wyleczenia

– konieczność wielokrotnego powtarzania badania, bez gwarancji wykrycia pasożyta

– wysoki koszt diagnostyki przy wielokrotnym powtarzaniu badania

 

Zalety diagnostyki chorób pasożytniczych metodą  Real-Time PCR:

– wysoka czułość (4 kopie DNA w badanej próbce)

– wysoka specyficzność (pewność przynależności gatunkowej stwierdzonego pasożyta)

– wykonanie testu z 1 próbki kału, brak konieczności powtarzania badania

– możliwość wykrycia do 7 różnych pasożytów w 1 badaniu (pakiet 3)

– szybki wynik (5 dni roboczych)

 

Wskazania do wykonania testu metodą Real-Time PCR:

– obecność objawów klinicznych wskazujących na chorobę pasożytniczą mimo negatywnych wyników badania kału (metodami obserwacji mikroskopowej lub met. immunologicznymi)

 

Objawy choroby pasożytniczej:

– bóle brzucha, biegunki lub zaparcia, kłopoty z apetytem, brak sytości po posiłkach

– uczucie zmęczenia, niepokoju, podenerwowania, bóle głowy, problemy z zasypianiem

– płaczliwość u dzieci, niespokojny sen, zgrzytanie zębami

– częste infekcje wynikające z osłabienia układu odpornościowego, bóle mięśni, stawów, migreny, alergie, astma oskrzelowa

– podkrążone oczy, rozszerzone źrenice, białe cienie na dziąsłach

– problemy skórne: świąd, wysypki, pokrzywka, sucha skóra, wypryski

 

Warianty testu:

Pasożyty pakiet 1: Tasiemiec uzbrojony, tasiemiec bąblowiec, włosogłówka, glista ludzka

Pasożyty pakiet 2: Dientamoeba fragilis, Blastocystis hominis

Pasożyty pakiet 3: Tasiemiec uzbrojony, Tasiemiec bąblowiec, Włosogłówka, Glista ludzka, Dientamoeba fragilis, Blastocystis hominis, Lamblie

Pasożyty – Lamblie: Giagdia lamblia

 

Materiał do badań: kał
Temp. transportu materiału: temp. 2-10°C
Metodyka badań: Real Time PCR
Czas realizacji badania: do 5 dni roboczych*

*termin wykonania liczy się od dnia dostarczenia materiału do laboratorium

 

INFORMACJE DODATKOWE:

Tasiemczyca – objawy

Tasiemiec uzbrojony jest pasożytem, dla którego człowiek jest żywicielem ostatecznym. Główka pasożyta uzbrojona jest w podwójny wieniec przyssawek oraz haków dzięki którym może bez problemu przytwierdzić się do ściany jelita cienkiego. Długość tasiemca osiąga zazwyczaj około 4 metry.

Żywicielem pośrednim tasiemca uzbrojonego jest świnia. Tasiemiec rozwija się w jej przewodzie pokarmowym, a następnie rozrywa ścianę jelit i razem z krwią przedostaje się do mięśni, w których zagnieżdża się jako larwa w wągrze. Człowiek zaraża się najczęściej zjadając niedogotowaną/niedosmażoną wieprzowinę pochodzącą od chorej świni. W przewodzie pokarmowym strawiona zostaje osłonka wągra, a uwolniona główka tasiemca przyczepia się do jelit i zaczyna się rozwijać przekształcając się w dojrzałego tasiemca po około dwóch miesiącach. Larwy z żołądka człowieka mogą też dotrzeć do naczyń krwionośnych, a za ich pośrednictwem trafić np. do mózgu lub gałek ocznych – takie sytuacje są wyjątkowo niebezpieczne. Dojrzałe postacie tasiemca, w których znajdują się zapłodnione komórki jajowe są usuwane razem z kałem na zewnątrz żywiciela.

Może również dojść do autoinwazji, czyli samozarażenia jajami dojrzałego tasiemca Jaja tasiemca znajdujące się w środowisku, przedostają się do żołądka człowieka drogą “brudnych rąk”. Innymi źródłami zakażenia mogą być brudne/nieumyte owoce, warzywa lub jarzyny. Zarażenie jajami tasiemca uzbrojonego nazywane jest wągrzycą i jest bardzo niebezpieczną chorobą.

Objawami obecności tasiemca uzbrojonego są:

  • osłabienie,
  • bóle brzucha,
  • wymioty,
  • nudności,
  • redukcja masy ciała,
  • brak apetytu,
  • apatia,
  • nadmierna pobudliwość,
  • biegunka,
  • zaparcia,
  • awitaminoza – niedobór witamin w organizmie lub ich całkowity brak.

Jeśli pasożyt zajął inne narządy poza tymi wchodzącymi w skład przewodu pokarmowego, symptomy jest bytowania będą zależały od jego lokalizacji.

Wągrzyca układu nerwowego

Wągrzyca układu nerwowego pojawia się, gdy wągry tasiemca uzbrojonego atakują mięśnie szkieletowe, oko, mózg czy serca. Rozwijające się i rosnące wągry prowadzą do różnych objawów chorobowych w postaci zaniku mięśni, utraty wzroku czy przewlekłego bólu głowy. Najbardziej niebezpieczne jest jednak osadzenie larwy tasiemca w mózgu, który uciskając go może wywoływać objawy przypominające padaczkę. Okres wylęgania wągrzycy może trwać nawet kilka lat, a najbardziej typowymi jej objawami są:

  • wymioty,
  • bóle głowy,
  • drgawki,
  • zaburzenia psychiczne/emocjonalne,
  • amnezja,
  • halucynacje,
  • spowolnienie,
  • demencja.

Zapobieganie zarażeniom tasiemcem uzbrojonym polega na:

  • dokładnym badaniu mięsa wieprzowego i całkowitym eliminowaniu tuszek, w których stwierdzono obecność wągrów;
  • przestrzeganiu odpowiedniego poziomu sanitarnego gospodarstwach, szczególnie na wsi, i tam, gdzie hoduje się trzodę chlewną, oraz podstawowych zasad higieny osobistej i weterynaryjnej;
  • unikaniu jedzenia produktów w postaci surowego mięsa świni dzikiej lub domowej.

 

Tasiemiec bąblowiec

Tasiemiec bąblowcowy jest groźnym pasożytem, dla którego człowiek jest przypadkowym i nietypowym żywicielem pośrednim. Larwy jego dwóch najczęstszych postaci (Echinococcus granulosus lub Echinococcus multilocularis) wywołują bąblowicę (inaczej echinokokozę). Jest to przypadłość rzadko atakująca ludzi (co roku w Polsce odnotowuje się kilkadziesiąt przypadków zachorowań), jednak jej pojawienie się stanowi zagrożenie i nieodwracalne powikłania, zatem nie należy jej lekceważyć. Źródłem zakażenia jest zazwyczaj zarażone zwierzę, np. kot albo pies. Tasiemiec może bytować w organizmie zwierzęcia przez wiele lat, nie dając przy tym żadnych objawów. U młodego psa tasiemiec powoduje wymioty, biegunki oraz problemy z wchłanianiem pokarmów z jelita. Ponadto zwierzę może odczuwać uporczywy świąd mający związek z wydalaniem lub aktywnym wypełzaniem członów tasiemca z odbytu. Wyeliminowanie tasiemca z organizmu psa lub kota nie stanowi zazwyczaj problemu. W tym celu stosuje się preparaty odrobaczające przepisane przez weterynarza.

Człowiek może zarazić się bąblowicą na skutek głaskania zarażonego zwierzaka lub w trakcie zabawy z nim. Zazwyczaj przez bezpośredni kontakt ze zwierzęciem zarażają się małe dzieci, które w trakcie zabawy wkładają brudne ręce do ust. Nosicielami tasiemca mogą być również dzikie zwierzęta, np. wilki lub lisy, które wydalają jaja pasożytów razem z kałem, przez co zakażone zostaje środowisko. Dlatego bąblowicą zarażamy się bezpośrednio zjadając chociażby nieumyte wcześniej warzywa czy owoce leśne (jagody, maliny, jeżyny). Należy pamiętać, aby przed spożyciem umyć zebrane owoce lub warzywa, dzięki temu ryzyko zarażenia znacznie spada. Również grzyby przed zjedzeniem powinny zostać sparzone wrzątkiem.

Mechanizm zakażenia bąblowcem i rodzaje bąblowicy

Z jaj, które dostają się do przewodu pokarmowego człowieka  wykluwają się larwy, które przenikając przez ścianę jelita do naczyń krwionośnych lub limfatycznych, którymi są roznoszone po całym organizmie. Zatrzymują się w niewielkich naczyniach różnych narządów (np. wątroby, nerek i płuc) powodując zatykanie ich światła.

Bąblowica jednojamowa

E. granulosus wywołuje bąblowicę jednojamowej i lokalizuje się zwykle w wątrobie i płucach (ważne: larwa może się rozwijać w narządzie nawet kilka lat). Organizm chcąc się obronić przed larwą, odgradza się od niej, otaczając ją łącznotkankową otoczką i powstaje cysta (bąbel) wypełniona płynem. Na jej wewnętrznej i zewnętrznej ścianie rozwijają się pęcherze wtórne, w środku których tworzą się główki tasiemca przygotowane do zakażenia końcowego żywiciela, np. kota lub psa (co ważne takiej cyście może być obecnych nawet kilkaset tysięcy główek tasiemca). Rosnący bąbel uciska sąsiadujące tkanki prowadząc do zaburzenia ich funkcji oraz powstawania zmian zapalnych, a czasem nawet martwicy. Ponadto tasiemiec wydzielając toksyny może powodować reakcję uczuleniową.

Bąblowica wielojamowa

Tasiemiec E. multilocularis wywołuje bąblowicę wielojamową. Wówczas pasożyt znajduje się najczęściej w wątrobie, a organizm ludzki nie wytwarza otoczki wokół jego cysty. Pasożyt tworzy w wątrobie bogatą sieć wypustek, szerzy się min. wzdłuż naczyń krwionośnych (min. do płuc) co może przypominać proces tworzenia przerzutów nowotworowych. Ten rodzaj bąblowicy charakteryzuje się żółtaczką, powiększoną wątrobą oraz puchliną brzuszną.

Objawy bąblowca

Objawy bąblowicy zależą od lokalizacji cysty. Jeśli znajduje się ona w wątrobie może prowadzić do niewydolności wątroby, nadciśnienia wrotnego, zapalenia dróg żółciowych, żółtaczki mechanicznej.

Tasiemiec zlokalizowany w płucach może tworzyć stany zapalne w dolnych drogach oddechowych, powodować duszność i kaszel.

W przypadku umiejscowienia tasiemca w mózgu chory może mieć kłopoty z widzeniem oraz zaburzenia świadomości i stany padaczkowe.

Gdy pęcherz osiągnie duże rozmiary może samoistnie pęknąć. Wówczas dochodzi do rozsiania po całym organizmie drobnych pęcherzyków z protoskoleksami bąblowca (tzw. bąblowica wtórna). Uwalnianie dużych ilości toksyn może spowodować nawet wstrząs anafilaktyczny.

Wstępne rozpoznanie bąblowicy lekarz stawia się na podstawie wywiadu lekarskiego z pacjentem, zgłaszanych przez niego dolegliwości oraz przeprowadzonych badań obrazowych (RTG, USG etc.). Pewne rozpoznanie można postawić dopiero na podstawie wyników badania płynu lub badania histopatologicznego cysty. Materiały te pobiera się w trakcie biopsji lub w trakcie operacyjnej resekcji zmiany utworzonej przez pasożyta.

 

Lamblie

Lamblie, inaczej giardiozy, to choroby pasożytnicze wywołane przez pierwotniaka o nazwie Giardia lamblia. W organizmie człowieka lamblie lokalizują się w jelicie cienkim, przewodach żółciowych oraz w pęcherzyku żółciowym. W Polsce są dość powszechne, ma je do kilkunastu procent dorosłych, zwłaszcza osób często podróżujących, ze zmniejszonym wydzielaniem kwasu solnego, z upośledzoną odpornością i homoseksualistów. W przypadku dzieci zakażenie pasożytem lamblia dotyczy od 50 proc. do nawet 100 %, zwłaszcza w regionach o złych warunkach sanitarnych. Zachorowania na lambliozę wykazują wahania sezonowe – najwięcej przypadków zakażeń obserwuje się w lecie.

Człowiek zaraża się cystami powodującymi lambliozę wypijając wodę lub zjadając pokarm zanieczyszczony kałem ludzi i zwierząt. Cysty tego pasożyta mogą przetrwać w wodzie do 3 miesięcy i są oporne są na chlor. Może też dochodzić do bezpośredniej transmisji pasożyta na drodze człowiek – człowiek np. wśród dzieci, przy niezachowaniu zasad higieny osobistej oraz wśród dorosłych w czasie kontaktów seksualnych, zwłaszcza u homoseksualistów.

Cysty wywołujące lambliozę dostają się do jelita cienkiego, gdzie przekształcają się w formy dojrzałe o charakterystycznym gruszkowatym kształcie, tzw. trofozoity,  Przyczepiają się one do śluzówki jelita i intensywnie się dzielą. Część z nich przedostaje się do dróg żółciowych, zaś pozostała część znów przekształca się w cysty, które wydalone wraz z kałem zakażają kolejnych żywicieli.

Pasożyt zamieszkuje jelito cienkie. Jest przyczyną złego wchłaniania, zwłaszcza lipidów i rozpuszczalnych w tłuszczach witamin (A,D,E oraz K). Z zakażeniem związane jest również uszkodzenie kosmków. Obecność Giardii w jelicie cienkim, pęcherzyku żółciowym oraz drogach żółciowych prowadzi do rozwoju stanu zapalnego.

Lamblie – objawy

Najczęściej zakażenie przebiega bezobjawowo. Objawy ostrego zakażenia występują po 1-3 tygodniach od zakażenia, są niejednoznaczne i zależne od głównego umiejscowienia pasożyta, a także od wieku, stanu wydolności układu odpornościowego i rodzaju szczepu Giardia.. U dorosłych objawy to: nudności, brak apetytu, gwałtowne, wodniste, sfermentowane stolce o żółtym zabarwieniu, gazy, niewielka gorączka, wzdęcia, kurczowe bóle brzucha, niekiedy w okolicy pęcherzyka żółciowego, bóle głowy, zmęczenie, bezsenność, reakcje uczuleniowe z różnego rodzaju wysypką i stany podgorączkowe. U dzieci – nawracające, przewlekłe bóle brzucha nasilające się po jedzeniu, częste, okresowe biegunki (zwykle występuje wodnista biegunka), ogólne osłabienie, a w przypadku umiejscowienia się lamblii  w dwunastnicy i drogach żółciowych dziecka. podżółtaczkowe zabarwienie oczu.

Leczyć lamblie należy jednocześnie u zarażonych wraz z wszystkimi członkami ich rodzin oraz wspólnie z nimi przebywających z nimi osób. Należy przy tym pamiętać o przestrzeganiu zasad higieny osobistej i przepisów sanitarnych. Leczy się trudno, ponieważ Giardia lamblia szybko się namnaża i nietrudno się nią zarazić. Należy badać nosicielstwo pasożyta lamblii u całych rodzin zakażonych osób oraz u pracowników przemysłu i handlu spożywczego.

 

Włosogłówka ludzka (Trichocephalus trichiurus)

Jest pasożytem bytującym w jelicie grubym wywołującym chorobę zwaną włosogłówczycą (trychocefaloza). Ciało włosogłówki jest cienkie i nitkowate i ma długość 30-50 mm. Pasożyt wnika przednią, włosowatą częścią głowową pod nabłonek śluzówki jelita i żywi się krwią, co może prowadzić do niedokrwistości. Włosogłówka żyje ponad rok. Po 60-70 dniach od zakażenia samica wytwarza dziennie ok. 3-20 tys. jaj, które wydalane z kałem dojrzewają w wilgotnej i ciepłej glebie, a w ich wnętrzu rozwijają się larwy. Człowiek zaraża się, spożywając produkty zanieczyszczone jajeczkami zawierającymi już rozwinięte larwy. W zarażeniu mogą pośredniczyć muchy, przenoszące jajeczka z larwami z odchodów i gleby na produkty spożywcze. Zakażenia włosogłówką są częste w krajach ciepłych i tropikalnych, ale zdarzają się również na terytorium Polski. Najczęściej są związane z jedzeniem nieumytych owoców i warzyw lub piciem nieprzegotowanej wody.

Objawy zakażenia

Przy małej intensywności inwazji pasożytów choroba może przebiegać bezobjawowo. Masywna infekcja może objawiać się częstym, bolesnym oddawaniem płynnych stolców ze śluzem i krwią, może też pojawić się wypadanie odbytnicy. U dzieci często występuje ciężka niedokrwistość niedoborowa, brak apetytu, zahamowanie wzrostu i spadek masy ciała oraz opóźniony rozwój poznawczy. Mogą wystąpić objawy skórno-alergiczne, rozdrażnienie, bezsenność, bóle głowy i ogólne osłabienie. Ponadto włosogłówki mogą prowadzić do zapalenia wyrostka robaczkowego i choroby wrzodowej.

Zaleceniem zmniejszającym ryzyko zakażenia jest przestrzeganie zasad higieny osobistej, szczególnie częstego mycia rąk.

 

Glista ludzka

Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) należy do grupy pasożytniczych nicieni jelitowych.. Glista ludzka żywi się nabłonkiem niszczonej ściany jelita i substancjami zawartymi w treści jelitowej. W jelicie cienkim człowieka może przeżyć ok. 1 roku, a samice mogą składać nawet do 200 000 jaj dziennie. Dorosłe osobniki mogą osiągnąć długość nawet 15-52 cm W trakcie choroby w organizmie może występować od pojedynczych sztuk do setek pasożytów.
Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, najczęściej w wyniku nieprzestrzegania zasad higieny osobistej, tj. braku nawyku mycia rąk (m.in. po wyjściu z toalety). Źródłem zakażenia mogą być też niedomyte owoce lub warzywa, na których znajdują się jaja lub picie wody podczas kąpieli w stawie czy jeziorze. Na ryzyko spożycia jaj zawierających larwy glisty ludzkiej narażone są zwłaszcza dzieci, które nie mają jeszcze wyrobionych nawyków higienicznych i wkładają do buzi brudne przedmioty z ziemi. Jaja mogą być też przyniesione do domu na butach, zabawkach, kółkach wózków.

Po połknięciu jaja larwa opuszcza skorupkę w jelicie cienkim, penetruje jego ścianę i drogą układu krwionośnego trafia poprzez krążenie wątrobowe do prawej części serca i stąd do krążenia płucnego. Larwy dostają się do pęcherzyków płucnych, gdzie odbywa się ich drugie i trzecie linienie, a następnie wędrują poprzez oskrzela do tchawicy i przełyku. Stąd po połknięciu trafiają znów do jelita cienkiego, gdzie linieją po raz czwarty, rosną i dojrzewają.
Reakcja człowieka na obecność glisty ludzkiej zależy od wrażliwości osobniczej. Czasami już jedna glista wywołuje przykre, a nawet poważne objawy w postaci uporczywej pokrzywki, zaburzeń nerwowych,  jelitowych.

W  przebiegu  glistnicy objawy chorobowe mogą być wywołane przez wędrujące larwy oraz dorosłe nicienie przebywające w jelicie i można je podzielić na:.

– alergiczne: pokrzywka, świąd skóry, obrzęki twarzy i rąk, zapalenie spojówki, łzawienie, suchy kaszel

– ze  strony  układu nerwowego mogą występować: bezsenność/ niespokojny sen, nadmierna pobudliwość nerwowa, a czasem objawy przypominające padaczkę.

Stwierdzono również, że dzieci dotknięte glistnicą rozwijają się znacznie słabiej pod względem fizycznym i umysłowym.

Groźnym powikłaniem glistnicy jelitowej może być glistnica narządowa, która jest wynikiem nietypowego umiejscowienia się pasożyta pod wpływem pewnych pokarmów, leków oraz toksyn pochodzących od drobnoustrojów, także wysokiej temperatury. Dorosłe glisty opuszczają wówczas właściwe dla nich siedlisko, jakim jest jelito cienkie, przebijają jego ściany i wędrują do przewodów żółciowych, trzustkowego itp., powodując miejscowe odczyny zapalne. Migrujące larwy mogą być również przyczyną miejscowych stanów zapalnych, a także powiększenia wątroby, niekiedy zapalenia płuc.

Zapobieganie zakażeniu glistą ludzką polega na przestrzeganiu zasad higieny osobistej. Najważniejsze nawyki to:

  • Mycie rąk, zwłaszcza przed jedzeniem
  • Unikanie zanieczyszczenia pomieszczeń, przedmiotów codziennego użytku, zabawek i  innych rzeczy ziemią przynoszoną z zewnątrz, np. na obuwiu.
  • Dokładne mycie pod bieżącą wodą owoców i warzyw, które zamierza się spożyć w stanie surowym.
  • Unikanie picia nieprzegotowanej wody.

 

Dientamoeba fragilis

Dientameboza to choroba wywoływana przez pierwotniaka Dientamoeba fragilis, który występuje tylko w postaci trofozoitu i nie wytwarza cyst. Jest to jeden z mniejszych pierwotniaków pasożytujących w przewodzie pokarmowym człowieka. Miejscem docelowej lokalizacji jest jelito grube, pierwotniaki nie przenoszą się poza przewód pokarmowy do innych narządów. Sposoby przenoszenia zakażenia nie zostały dokładnie poznane, możliwy jest natomiast charakter odzwierzęcy choroby. Pierwotniaki dostają się do organizmu człowieka drogą fekalno-oralną, prawdopodobnie przytwierdzone do jaj owsika ludzkiego. Obecnie coraz częściej kwestionuje się zdolność Dientamoeba fragilis do wywoływania objawów chorobowych.

Dientameboza występuje na całym świecie, znacznie częściej w rejonach o dużym zagęszczeniu ludności.

Jeżeli w przebiegu dientamebozy wystąpią objawy kliniczne, są one z reguły łagodne i obejmują zmienne w nasileniu: biegunkę, bóle brzucha i brak apetytu. Bezobjawowa kolonizacja ma miejsce u 75–85% zakażonych osób, jednak w przypadku dzieci objawy pojawiają się w 90% przypadków. Objawy ostrej infekcji utrzymują się 1–2 tygodnie. Stolce są brązowozielone, niekiedy z domieszką śluzu. Objawem przewlekłej infekcji jest trwający kilka miesięcy ból brzucha.

Jedynym zaleceniem mogącym zmniejszyć ryzyko zakażenia jest przestrzeganie zasad higieny osobistej, szczególnie częstego mycia rąk.

 

Blastocystis hominis

Blastocystoza jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych parazytoz u ludzi. Do zarażenia dochodzi drogą fekalno-oralną. Podróżowanie do krajów o niskim standardzie sanitarno-higienicznym jest czynnikiem sprzyjającym zarażeniu. Uważa się, że wrodzone lub nabyte niedobory odporności przyczyniają się do wystąpienia manifestacji klinicznej, jednak nie udowodniono zależności między stopniem uszkodzenia układu immunologicznego a występowaniem objawowej blastocystozy.

Czynnikiem etiologicznym jest Blastocystis hominis. Pierwotniak występuje w kilku formach (pełzakowej, granularnej, wakuolarnej, cysty). Postacią inwazyjną dla człowieka są grubościenne cysty. (cienkościenne cysty odpowiedzialne są za autoinwazję). Źródłem zarażenia blastocystozą jest skażona woda lub pokarmy. Obecnie uważa się, że istnieją szczepy niepatogenne i patogenne Blastocystis hominis. Te ostatnie odpowiedzialne są za objawową blastocystozę. Za istnieniem szczepów o różnej zjadliwości przemawia fakt, że częstość występowania blastocystozy jest porównywalna u zakażonych i niezakażonych HIV.

Większość zarażeń blastocystozą przebiega bezobjawowo. W przypadkach klinicznych inwazję Blastocystis hominis charakteryzuje przewlekła, rzadziej ostra biegunka. Poza tym mogą wystąpić bóle brzucha, drobnoplamista wysypka, osłabienie, spadek masy ciała i bóle głowy. Jest prawdopodobne, że inwazja Blastocystis hominis może przyczyniać się do rozwoju zespołu jelita drażliwego (colon irritabile).

Postępowanie zapobiegawcze blastocystozy polega na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny, spożywaniu bezpiecznej (pozbawionej patogenów) wody i pokarmów.